Vân Ly

Thứ Hai, 31 tháng 1, 2011

Thứ Năm, 6 tháng 1, 2011

      Giữa cái giá lạnh đến tái tê của đất trời, khi mà ngoài kia lạnh lùng cứ thốc từng cơn từng cơn... thì bạn làm gì? Bạn vùi mình trong chăn ấm? Hay bạn ngồi bên bậu cửa mơ màng ngóng gió để cảm nhận thế nào là tiết lạnh ngày Đông? Tôi cũng chẳng khác bạn là mấy đâu! Trong gian phòng nhỏ của mình, tôi lắng nghe đêm đông đang đến và tưởng tượng ra bóng hình của chàng lữ khách cô đơn phía cuối chân trời... Anh ấy liệu đã tìm thấy hơi ấm của riêng mình chưa để những đêm đông như thế này bớt lạnh?

    Có những bài thơ khiến ta day dứt và đọc đi đọc lại mãi không thôi. Và cũng có những bản nhạc đắm lòng người, nghe đi nghe lại bao lần mà vẫn cứ đắm đuối đến mê say. Đêm đông với tôi đã trở thành một giai điệu quen lắm... Tôi đang lắng nghe Đêm đông ...

      Thói quen ngồi một mình trong đêm và lắng nghe những giai điệu êm êm thật khẽ đã ngấm vào tôi tự bao giờ không biết nữa?

Và đêm nay, lại một mình...

             Giữa lúc đất trời đang trở lạnh.Tôi lại lắng nghe đêm đông trở mình...

        Mà lạnh thật, đã cuối đông rồi. Sớm nay có mưa. Còn giờ đây tôi biết ngoài kia là giá rét.
Nhịp sống hối hả dường như không hiện diện ở nơi này! Mùa đông, thời gian trôi đi chậm quá! Nếu bạn thức trong đêm đông lạnh, có lẽ bạn sẽ lắng nghe được cả những thanh âm mà ngày thường dẫu lắng lòng cũng chẳng thể nhận ra.

       Đêm nay, tôi nghe bản nhạc Đêm đông mà lòng lại lặng buồn... Cái không gian xa xa, mơ hồ chìm khuất như hư ảo như cõi mộng lạc vào trong nỗi khát khao mái ấm gia đình nó hút hồn tôi đến độ mê say. Bạn có nghe thấy không? Da diết quá...

Chiều chưa đi màn đêm rơi xuống
Đâu đấy buông lững lờ tiếng chuông
Đôi cánh chim bâng khuâng rã rời
Cùng mây xám về ngang lưng trời
Thời gian như ngừng trong tê tái
Cây trút lá cuốn theo chiều mây
Mưa giăng mắc nhớ nhung, tiêu điều
Sương thướt tha bay, ôi! đìu hiu...

       Tôi biết không chỉ riêng mình yêu mùa Đông, cũng chẳng phải chỉ mình tôi yêu thứ âm nhạc trong veo đến độ mơ hồ của cố nhạc sĩ Nguyễn Văn Thương trong Đêm đông. Nhạc sĩ có lần kể rất xúc động về xuất xứ của bài hát ấy. Khi viết tác phẩm này, ông chỉ là một chàng trai 20 tuổi. Một sinh viên nghèo xác, đêm 30 không có tiền về quê ăn tết, lang thang trong gió lạnh Hà Nội với bộ quần áo cũ và đôi giày tây rộng thùng thình. Chàng trai chỉ đủ tiền ăn ổ bánh mỳ, chàng dạo vội qua phố Khâm Thiên, phố ả đào nổi tiếng của Hà Nội bấy giờ, mong tìm một chút hơi ấm giữa lòng khu phố dập dìu đó. Thế nhưng, ngay cả khu phố nhộn nhịp mọi đêm khi ấy cũng vắng ngắt. Một cô đào nghe tiếng bước chân tần ngần vội chạy ra nhìn chàng rồi chán nản quay vào, khiến chàng trai chỉ kịp nhìn thấy phản chiếu trong gương một cánh tay trần trắng đến xanh xao... Buồn chán, chàng quay về căn gác trọ. Giữa tiếng gió gào rú bên ngoài, nhạc sĩ viết một mạch xong bài Đêm đông. Từ thân phận mình, cảm thân phận người...bài hát lặp lại mãi từ Đêm đông, điệp lại mãi sự điên cuồng của gió...

...Đêm đông, xa trông cố hương buồn lòng chinh phu
Đêm đông, bên song ngẩn ngơ kìa ai mong chồng
Đêm đông, thi nhân lắng nghe tâm hồn tương tư
Đêm đông, ca nhi đối gương ôm sầu riêng bóng
Gió nghiêng, chiều say
Gió lay ngàn cây,
Gió nâng thuyền mây
Gió reo sầu miên
Gió đau niềm riêng
Gió than triền miên...

http://files.myopera.com/diemxuacafe/blog/NguyenVanThuong_1939.jpg

                      Nhạc sỹ: Nguyễn Văn Thương

       Tôi đã nghe nhiều người kể về cái xuất xứ ấy của bài ca. Vậy mà lần nào cũng thấy lắng lại một nỗi niềm! Như đêm nay là một nỗi tri âm sâu thăm thẳm cùng người nghệ sĩ nghèo ấy... Tôi hiểu lắm cái tê tái buốt rét trong lòng thi nhân, người lữ khách, hay cũng chính là
sự hóa thân vào đến sâu thẳm của người nhạc sĩ thanh bần...Thi nhân cũng dần đi vào chính lòng mình. Cái tĩnh lặng mỏi mệt của
không gian khiến thời gian trong tâm hồn thi nhân, dường như cũng dừng
lại và tê tái. Cái tê tái đến đây đã là cái lạnh của lòng, của chiều
sâu. Và cái tê tái đó càng tái tê hơn khi lữ khách trở về với thế giới
mặt đất gần hơn xung quanh mình: cây trút lá, mưa giăng mắc, sương
thướt tha, và tất cả cứ tiêu điều, đìu hiu quá. Tiếng ca Ánh Tuyết vốn
trong, cao và lạnh. Nhập với lời ca này, sao cái tái tê lạnh buốt cứ
ngấm dần, ngấm dần và ngấm rất sâu vào hồn người nghe…


Hãy để cho tâm hồn mình lắng nghe tiếng lòng nức nở của người lữ khách giang hồ, để
biết anh ấy khát khao điều gì trong cái chiều-đêm mùa đông ấy:

...Đêm đông, ôi ta nhớ nhung
Đường về xa xa
Đêm đông, ta mơ giấc mơ, gia đình, yêu đương
Đêm đông, ta lê bước chân phong trần tha phương
Có ai thấu tình cô lữ, đêm đông không nhà?...


Lữ khách trong đêm đông vẳng nghe tiếng vọng trong lòng người xa quê nỗi nhớ mái ấm gia đình, nơi ấy có người thiếu phụ bên ngọn đèn khuya ôm nỗi sầu lẻ bóng ngậm ngùi trong chờ đợi. Nỗi day
dứt vì cách xa chẳng phải đêm đông mới có, nhưng lại cứ cồn lên vào mỗi
đêm mùa đông lạnh lẽo. Mùa đông, người ta cần nhau, cần chia sẻ, cần sự
gần gũi bằng xương thịt để cảm nhận cái ấm nồng về tâm hồn. Nhưng mùa
đông lạnh chỉ nhắc rằng nỗi khát khao đó là không thể. Khát khao càng
mạnh thì nỗi sầu lạnh chỉ càng lớn dần thôi. Và gió, gió cứ mãi thét gào khắc sâu vào lòng người nỗi hoang hoải của đơn lẻ, của sầu mong... Gió say, gió nghiêng, gió sầu miên man với nỗi đau riêng nào phải ai cũng thấu. Tiếng thở than của gió đêm đông ấy cũng chính là nỗi sầu triền miên của kiếp người...

...Đời như vô tình ta ngao ngán
Non nước thê thảm mang cảnh tang
Thân lãng du cô liêu chán chường
Về đâu giữa trời đông đêm trường
Sầu lên khơi hồn quê lai láng
Ta van gió nhân mưa ngừng than
Cho ta lắng tiếng vang muôn lòng
Rên rỉ qua không gian buồn mong...


Lúc này, đêm đông, đó là nỗi nhớ nhung, đêm đông, đó là giấc mơ gia
đình, giấc mơ một tình yêu, giấc mơ về hơi ấm tình người. Nhưng đêm
đông, đó lại cũng là hiện thực, hiện thực với đường về còn xa lắm, với
bước chân phong trần còn lê trên đường đời dù mỏi mệt, là hiện thực với
cái tê lạnh của tâm hồn một kẻ cô lữ không nhà. Bài hát kết thúc bằng
một câu hỏi. Câu hỏi chầm chậm cất lên: “Có ai thấu tình cô lữ, đêm
đông không nhà?”.
   Vậy là, trong đêm đông bây giờ, không có một ngôi
nhà, không có một người tri kỷ, chỉ có một lữ khách, một lạnh lẽo và
một nỗi cô đơn. Câu hỏi ấy day dứt trong tôi khi mà giai điệu sâu lắng nghẹn buồn ấy đã trôi vào thinh lặng. Một câu hỏi không có lời đáp, rơi vào thinh không, hoang hoải muộn phiền... Một sự mong mỏi, một nỗi khát khao kiếm tìm trong đêm lạnh đông giá hơi ấm của tình yêu...

   Và tôi biết trong giây phút này, chính mình cũng đang lắng hồn mình, hóa thân vào kiếp cô đơn lữ thứ để mơ một giấc mơ gia đình đầm ấm an vui... Anh còn cô đơn nữa không, hỡi người khách lãng du? Nơi chân trời xa ấy, còn đây một tấm lòng cũng khắc khoải chờ mong đêm tàn trong ánh hồng ấm lửa. Mong sao đường xa bớt lạnh, bước chân phiêu lãng của anh sẽ ngược trở về. Không xa đâu anh, là hạnh phúc, là ấm êm, là rất quen một cõi đi về...

   Trời đã vào Đông từ bao ngày rồi, vậy mà đêm nay tôi mới cảm thấy thực sự Đông đã hiện diện ngay đây, bên tôi không còn là ảo giác vô hình... Đông níu bước chân tôi bên cửa sổ, đông ôm vai gầy run run, đông khẽ khàng hôn lên môi tôi tê tái mà nồng nàn run rẩy... Tôi yêu mùa Đông!

( Vân Ly - 11/2009)

Thứ Bảy, 11 tháng 12, 2010

Rưng rưng chiều đông...

                  Những vạt cải hiu hắt bên thung
                        Vàng ngơ ngác chờ màn đêm buông xuống
                        Con gió chiều cuối Đông lạnh lắm
                        Thả sương vương gom nhạt nắng về trời...
                                                            Dzuis

RƯNG RƯNG CHIỀU ĐÔNG...

Cải vùng cao không ngút ngàn như những cánh đồng cải hoa mỡ màng ven sông của đồng bằng châu thổ. Đây đó từng vạt cải co ro bên khe đá buồn não những mùa đông. Mỗi chiều xuống, từng nhánh cô đơn ánh lên chùm lửa nhạt, gom góp hanh hao cố xua đi hơi lạnh từ vách đá len lén lan ra, để rồi tắt hẳn khi màn sương đùn ra từ núi thay leo lét tà dương những giọt cuối cùng. Phía luống ngô xác khô đã đen sẫm, mái sàn trên kia cũng không còn nhìn rõ sợi khói khi nãy bay lên nữa rồi...

Tiếng còi xe đã gọi. Hai vệt đèn pha bạc phếch trong mù. Người đàn ông cùng với đàn bà trẻ con của họ vội vã xuôi về phía rất xa, nơi có ánh đèn thành phố. Để lại trong thung, hoa cải, một nửa run run thiêm thiếp ngủ, một nửa rưng rưng nhẹ bước về trời...

Tháng Củ mật - 2010

Thứ Sáu, 10 tháng 12, 2010

Mùa Đông, khăn len, áo ấm và những giấc mơ...

      Em không biết là tự bao giờ mình biết yêu mùa Đông nữa? Chỉ biết rằng đã từ
lâu, mùa Đông với em là mùa của yêu thương, là mùa mà em thắp lên những ngọn
lửa ấm nồng trong trái tim mình để hiểu rằng mình không hề giá lạnh. Mùa Đông,
em thấy cần có anh nhiều hơn, dù hình như mới chỉ là hư ảo, dù là còn mong manh
như sợi khói phía cuối chân trời...

   Người ta vẫn thường nói : Mùa đông cũng là mùa của những người
đàn bà đan dệt yêu thương. Cho những chiếc kim đan, đan cài sợi len làm nên áo
ấm. Cho những bàn tay đan cài bàn tay, làm nên tình yêu. Và cho tình yêu đan
cài tình yêu, làm nên hạnh phúc… Em đang đứng giữa mùa Đông và em cũng đã đan
cho mình những chiếc khăn ấm của yêu thương... Mùa Đông này, em không chỉ đan
khăn mà em còn đan áo ấm. Chiếc áo ấy không hiểu đến đợt rét nàng Bân có hoàn
thành không nữa? Nhưng em vẫn hằng đêm, miệt mài đan... Từng sợi len giấu
chặt nỗi niềm, đan cài vào nhau làm cho một mùa Đông không còn lạnh...

     Đêm nay, em lại miệt mài ngồi, tỉ mẩn từng sợi len cài đan trong nỗi
nhớ... Nỗi nhớ có dáng hình cụ thể không nhỉ? Có chứ. Chẳng phải là em vẫn
thường chìm vào nỗi nhớ khi nghĩ về quá khứ, về khuôn mặt và dáng hình của
những người thân yêu của mình đó sao? Nhưng lạ thật, trong đêm nay, khi mà
trong tay em từng sợi vẫn cài níu vào nhau thì nỗi nhớ sao lại mông lung đến
thế? Em cố tìm trong cái cảm giác
mang tên nỗi nhớ ấy một dáng hình thật cụ thể, thế mà hình như em bất lực. Bao
hình ảnh cứ lần lượt hiện ra trong em nhưng chỉ loáng thoáng đến độ mơ hồ. Em
nhìn thấy một chiều thứ 5 đầy gió trên cây cầu ấy, em đứng một mình mà thấy
hoang mang khi không hiểu nổi những cơn gió kia thổi theo hướng nào…? Và thứ 6,
thứ 7… Những ngày cuối tuần thật mà cứ ngỡ là mơ. Em không hiểu tại sao giấc mơ
của mình lại cứ đan chéo cả với hình ảnh của một vài người khác? Muốn thoát ra,
mà không thể...


Ôi...
Có lẽ em lại đang mơ...
Giấc mơ mùa Đông đan áo ấm, dệt nên một mùa của ấm áp yêu thương...

Thứ Tư, 10 tháng 11, 2010

Những lá thư của học trò

   Định Hoá 07/09/2002

                    Cô kính yêu!

         Dòng chữ này cô có nhận ra không cô? Cô đừng quên cô nhé! Đừng quên nét chữ của học trò cũ ngày xưa. Một tháng rồi em bước vào năm học mới, cũng một tháng ấy bục giảng vắng bóng cô. A6 vắng tiếng giảng bài của cô. Bao lần em cầm bút định viết thư cho cô, nhưng còn ngại, nhớ cô nhiều, em chẳng biết nói cho ai. Mãi đến hôm nay, khi các bạn nhắc tới cô trong giờ thể dục, em oà khóc vì nhớ cô. Cô bảo cô sẽ dạy chúng em cho hết cấp III nhưng điều đó giờ đây không bao giờ được. Cô rời Định Hoá, chia tay A6 mà chẳng nói gì, các bạn ai cũng nhớ cô.

     Cô kính mến! Hai năm cô gắn bó với Định Hoá, chắc cũng đủ để cô hiểu HS Định Hoá phải không cô? Cô biết không? Khi em mới bước vào lớp 10. hình ảnh đầu tiên em nhớ mãi là hình ảnh cô giáo dạy Văn... Hình ảnh ấy đã có trong em, và mãi mãi em không bao giờ quên cả. Bây giờ cô không còn dạy ở Định Hoá nữa, cô trở về với thành phố của mình, chẳng biết cô còn nhớ đến em không nữa? Cô ơi, cô hãy nhớ tới em dù chỉ một chút thôi cô nhé, em mong sao cô đừng quên học trò Định Hoá, đừng quên học trò nơi miền núi xa xôi. Từ nhỏ đến giờ em luôn mơ ước trở thành cô giáo dạy Văn. Bây giờ, ước mơ ấy càng cháy trong em khi cô đã không còn dạy chúng em nữa...

                     Thái Nguyên 15/09/2004

                  Cô yêu quý!

         Em đỗ Đại học Sư phạm rồi cô ơi.
Em đang ngồi trên giảng đường tầng 5 và viết thư cho cô đó. Vậy là ước mơ của em trở thành cô giáo dạy Văn như cô đã dần dần trở thành sự thật rồi cô nhỉ? Dù không nhận được tin cô, nhưng em biết cô sẽ vui khi biết tin này. Em sẽ cố gắng học nhiều hơn, đọc nhiều hơn để rồi một mai đứng trên bục giảng, em sẽ được như cô ngày nào...

                     Nguyên Bình 19/ 12/ 2009

                    Cô yêu quý!

        Nhớ cô, em lại ngồi viết thư cho cô. Em đã nhận công việc được hơn 4 tháng rồi cô ạ. Em dạy ở trường vùng cao của tỉnh Cao Bằng, xa quá phải không cô? Trong những lúc ngồi một mình vào buổi trường tan, không hiểu sao em lại nghĩ nhiều đến cô như thế! Em biết cô sẽ vui khi biết em đã đi dạy học. Ước mơ ngày nào em thổ lộ cùng cô giờ đã thành sự thật rồi đó cô ơi. Mái trường mà em công tác giờ đây nghèo lắm, học trò thì phải vượt một quãng đường rất xa mới tới được trường. Nhưng nhìn trong ánh mắt của các em, em thấy mình thực sự đã trưởng thành. Em thấy chính dáng hình của cô năm xưa khi đặt chân lên Định Hoá và nhận dạy lớp của chúng em.

        Cô ơi. Giá như em có số điện thoại của cô, thì em sẽ kể cho cô nghe hàng giờ đồng hồ cái cảm giác hạnh phúc của em khi lần đầu tiên đứng trên bục giảng. Mẹ em đã mất rồi, nên người em muốn chia sẻ đầu tiên là cô thôi. Em sẽ kể cho cô nghe về bài giảng đầu tiên của mình, về những ánh mắt trong veo của các học trò nơi miền núi xa xôi... Em biết cô sẽ vui lắm, bởi em đang gắng bước theo chân cô, trở thành một cô giáo thân thương của học trò...

Tập thể lớp chủ nhiệm 11A6 - Cổng Tam Cốc 3/2010

Ngồi đọc lại
những dòng thư cũ của học trò ngày trước, tôi thấy lòng thư thái lạ.
Ngày mới lại bắt đầu, tôi lại tiếp tục với những bài giảng trước những ánh mắt của học trò thân yêu!