Huyền thoại một tình yêu

    

    Bồng bềnh... bồng bềnh, chòng chành... chòng chành...
    Một
vùng núi cao nước sâu thuyền trôi, thuyền trôi
    Mái chèo bâng khuâng
dưới chân Tam Đảo
    Ơ ờ ớ..... ơ núi cao Ơ ờ ớ..... ơ suối sâu
    Nắng
lên xanh màu xanh huyền thoại
    Nghe câu chuyện xưa của đôi trai gái,
    Tha
thiết yêu nhau vẫn không thành đôi
    Ngày tháng dài nhớ mong khôn cùng...
 
    Một
người đau nước mắt thành sông
    Một người chờ, chờ hoá núi

    Ơi chàng
trai ơi ngọn núi biếc, ơi cô gái ơi dòng sông sâu
    Mối tình thương
đau hoá sông hoá núi, dằng dặc một khúc ca giữa bao la mây trời
    Ơi
núi Cốc, ơi dòng sông Công, xin gửi câu hát giữ lại mai sau

     Lặng nghe giai điệu ấy trong một không gian mờ ảo sương khói mặt hồ, tôi biết chẳng ai cầm lòng cho nổi! Câu chuyện tình về chàng Cốc và nàng Công với mối duyên lành vỡ trong nước mắt, hoá sông sâu, hoá đá vì chờ đợi đã được người đời kể cho nhau nghe kể từ thủa núi chưa bạc đầu mà đến tận ngày nay vẫn khiến người đời rơi nước mắt... Thái Nguyên trong những ngày cuối tháng 3 này, khi ngoài kia mưa lắc rắc, cái lạnh của mùa xuân ngọt lành vẫn đang len lỏi vào trong từng hơi thở thì ấn tượng về câu chuyện tình ngang trái ấy lại dậy lên trong tôi những xúc cảm rất riêng...
   
     

         Huyền thoại kể lại rằng :
       Dưới chân dãy núi Tam Đảo có một chàng trai nghèo tên là Cốc có tài thổi sáo. Năm ấy trời hạn hán, chàng phải tìm đến nhà quan lang vùng núi Ba Lá để làm thuê. Quan lang giao cho chàng việc chăn trâu trong rừng. Thui thủi nơi rừng sâu, núi thẳm, nhớ nhà, nhớ quê, chàng Cốc đem sáo ra thổi. Và tiếng sáo da diết trong cô đơn ấy đã làm nàng Công, con gái yêu của quan lang xúc động, đắm say...

           Theo tiếng sáo, nàng đã tìm đến với chàng.

           Câu chuyện tình yêu say đắm của hai người chẳng mấy chốc đến tai quan lang. Quan tìm cách hại chàng Cốc. Chàng được lệnh vào khu rừng có nhiều thú dữ để tìm ngà voi và sừng tê, quan lang hy vọng đàn thú dữ sẽ xé xác chàng Cốc. Nhưng khi tiếng sáo của chàng réo rắt vang lên thì không một loài thú dữ nào còn muốn ăn thịt chàng cả. Quan tức giận hạ lệnh đốt rừng cho chàng Cốc chết cháy. Nhưng khi ngọn lửa bốc lên thì một cơn mưa lớn trút xuống dập tắt lửa rừng. Trong mưa gió, chàng Cốc chạy thoát về túp lều của mình. Buồn bã trước lòng người lang sói, chàng lại đem cây sáo ra thổi. Tiếng sáo đánh thức tình yêu, réo rắt gọi bạn tình... Lần theo tiếng sáo quen, nàng Công lén dắt ngựa, trốn nhà cùng chàng Cốc chạy về quê chàng. Quan lang hạ lệnh đám tôi tớ bắt bằng được đôi trai gái. Bị truy đuổi gấp, biết không thể cùng nhau trốn thoát, nàng Công đã trao ngựa cho chàng Cốc chạy về chân núi Tam Đảo, còn mình thì chịu bị bắt và bị giam lại trong hang đá.

       Trong hang
sâu, nàng than khóc ngày đêm, thương chàng, thương cho mối tình đầy
ngang trái, nước mắt cứ thế lăn dài, chảy mãi thành dòng đến một ngày
kia nàng kiệt sức... Nàng Công hoà thân mình trong dòng nước mắt chảy
đến quê chàng Cốc. Đau đớn khôn cùng, chàng Cốc đứng sững giữa trời...
Đến một ngày kia, chàng gục xuống bên dòng sông nước mắt của người tình
hoá núi! Ngọn núi sừng sững giữa trời, dưới chân núi ấy là dòng sông
nước mắt ngày nào của nàng Công vẫn chảy mãi quanh co thấm sâu vào lòng
đá khô cạn vì thương nhớ...

            Oan khuất ấy thấu tận trời
xanh. Thương cho đôi trẻ, Trời sai đắp một con đập dài hứng dòng nước
mắt tức tưởi vẫn còn mãi tuôn, để yêu thương dâng lên thành một vùng hồ
mênh mông, cho Cốc và Công ngập vào trong nhau, cho nước Sông Công thỏa
thuê vuốt ve Núi Cốc, và bóng núi chàng Cốc mỗi sớm mỗi chiều phủ xuống
gương nước nàng Công đầy âu yếm. Nơi non thanh thuỷ tú ấy, người đời gọi
tên là Hồ Núi Cốc, đẹp mãi như mối tình bất diệt, như một biểu tượng
của tình yêu chung thủy lứa đôi. Đến tận bây giờ, câu chuyện tình yêu ấy
vẫn được kể cho nhau nghe trong tiếng rì rào muôn thủa của sông, trong
ngút ngàn rừng núi...

    
Bồng
bềnh... bồng bềnh, chòng chành... chòng chành...
    Thuyền
gặp khách say gió ngàn, thuyền trôi, thuyền trôi mái chèo khua gương
nước xanh thăm thẳm.
    Ơi... núi cao Ơi... suối sâu
    Vẫn
lung linh màu xanh huyền thoại
    Những câu chuyện nay đời ghi trang
mới cho lứa đôi xưa sớm hôm kề nhau
    Một hồ nước đầy đắm say miệt màị

    Để ngừng trôi nước mắt dòng sông và ngày ngày hồ lồng bóng núi
    Trong
vòng tay êm đềm núi Cốc nghe vui chan chứa tấm lòng sông Công.
    Nghĩa
nặng ơn sâu kết duyên sông núi để lại ngàn tiếng ca thiết tha cho bao
đời
    Qua núi Cốc đem lòng thương nhau, ghi thành câu hát giữ lại mai
sau

         Trong màu xanh ngăn ngắt của mặt hồ, trong cái tĩnh lặng của trời mây, sông nước, lắng lòng mình cùng với giai điệu mênh mang của lời ca da diết kể về một câu chuyện tình đã xưa cũ, đã hoà vào cùng với hồn cây hồn cỏ... Ai đó chẳng thể dứt áo ra đi!

                                              Tháng 3 Thái Nguyên mưa...

                                                                                 Vân Ly 3/2010

Đêm hoang...

          Đêm
nay, nhớ em không ngủ, nước mắt lăn dài, chị viết cho em...

        

          
Lặng nghe tiếng đêm
          - Lách cách bàn phím
          - Tích tắc liên hồi... đồng hồ vẫn
còn thức
          - Đều đều
nhịp tim
     Nghẹn ngào nỗi
nhớ, em đã đi xa khuất nẻo chân mây... Chị vẫn lặng ngồi yên trong đêm,
đếm giọt thời gian lặng lẽ trôi. Nơi này vắng, lạnh, lòng hoang... Ngọn
gió đêm không còn thổi, ngưng lại lắng nghe.
Đêm nay
Tim vỡ
Nỗi nhớ ào về
Thổn thức
giấc dài...
Bản guitar vô thường  hằng nghe trong đêm
không đủ ru giấc ngủ.
Ký ức
ùa về như sóng, chẳng ngăn nổi mưa rơi...nước mắt của lòng đau...
Tiếng Đêm như tiếng thở dài
Cuộn mình trong đêm, lắng nghe.
 Ngoài kia, gió ngưng lại thổn thức hoài
trong nỗi nhớ
Thời gian rảo
bước lạnh lùng
Đêm trở
mình...
...
Rồi một
ngày thôi chúng ta đều mỏi mệt khi ruổi rong một đời mưu cầu những bình
an hư ảo và mong nụ cười đến thật tươi. Ta rã rời cuộn mình vào lòng
đêm, lặng nghe cô đơn hát lời phụ bạc, kiếp bẽ bàng phụ họa một niềm
đau.

Ta chong mắt nhìn đêm trong thinh lặng.
Ai thương ai đang ngồi
đó? Người chị khóc thương cho những ngày tháng ngắn ngủi của em mình,
vội vã qua mau.
Thương cho linh hồn nẻo xa lạnh vắng
Thương cho kiếp người
ngắn, vội, cô liêu.
Ai thương ai, buồn hiu đếm nỗi tịch liêu mà cuộc đời
ban tặng?
Ai thương ai sầu tư cô tịch, đắm hồn mình vào cõi hư vô?

Ngoài kia, nhân tình say ngủ, riêng hồn mình
đi rong trong bàng hoàng ly biệt.
Tháng ngày ảo ảnh, tựa khói sương, tan - hợp chợ đời.
Từ ly bẽ bàng
Ai giong hồn mình đi hoang trong đêm lạnh
khắc tàn?

Và Đêm,
Đêm mơ màng thinh lặng, đất trời đang trở giấc chiêm
bao.
Tiếng
xe khuya hun hút đêm trường, hồi còi dài hun hút nẻo đường xa.
Đất dường như dài ra
trên con đường khát vọng!
Ta còn nghe tiếng thở lòng đêm, trong đêm lặng, ngay
tiếng thở của chính mình cũng trở nên lạc điệu!
Khắc khoải đời phù du
Kẻ ở,
Người đi
Cuộc đời thế là xa
vạn dặm
Tan tác
Đêm đi hoang với một nỗi chia lìa...

Đêm đi trong thinh lặng, ta lắng nghe đất
vươn mình đón nhận màn mưa. Cơn mưa khuya ào ào trên nóc, hăm hở gột rửa
bao điều oán than. Hình như là giông bão? Ào ào, lại giá lạnh, lại nghe
hồn lang thang, không nơi trú ngụ... Em ơi, nẻo nào về với dương gian?
Bóng Mẹ gầy trên con đường cô lẻ. Chị miệt mài đếm ngày tháng dần trôi.
 Nhà vắng.
Tiếng thở dài trong đêm sâu hun hút.
Gió mưa?
 Hay bão tố?
Cũng
chỉ là riêng một mà thôi: Nỗi đau muôn đời không che lấp nổi! Cuộc đời
buốt giá, tả tơi. Ngồi đây, khum tay đong đầy kỷ niệm... Đêm vẫn dài!

     Đêm nay, ta trở
về trong thinh lặng, nghe đất lạnh lẽo ơ hờ mới thấy kiếp người chơi
vơi. Người đợi người mòn mỏi đếm thời gian. Mắt nhìn tường vô vọng, lưng
tựa bóng đêm im lìm, lòng gối vào cô đơn tàn tạ.
Ta hỏi đời sao người
nỡ chia xa? Cơn mưa ký ức đi về. Giấc mơ hoang tàn, kiếp người đa
đoan...

  Đêm mệt nhoài trong thinh lặng nghe tiếng đất buồn than.
Nghe phách điệu trần
gian theo tiếng người than thở, tiếng thở dài sườn sượt đi vào giấc mơ.
Những giấc mơ ngắn dài đi hoài trong kỷ niệm mà tấm lòng chẳng thể tìm
về một chút của bình yên.
Cơn mê chập chờn về điều xa xôi vời vợi.
Đêm đi hoang
Tiếng lòng cũng đi
hoang

Em ơi, đêm này chị mơ màng điệp khúc
Khóc cho em
Than cho em
Kiếp người ngắn ngủi
Niềm vui dang dở
Giấc mơ lỡ làng
Đêm nay
Chị muốn gặp lại em trong những giấc mơ
hoang...

Và Em, trong giấc mơ của chị...

                                                         ( Vân Ly 11/2009)

Em hãy về cùng anh

           
   Em hãy về cùng anh

      

       Về nghe em!
       Bỏ đi, nhà mặt đường bụi bặm
       Chốn ấy ồn ào lắm
       Tiếng rú gào của các loại xe!

       Anh đưa em về quê
       Suối cuối đèo ta tắm
       Dòng suối bản mình bến trong mà vắng
       Hoa rừng thơm từng giọt nước lung linh
       Mình dìu nhau về qua chín bậc thang xinh
       Bên bếp lửa giữa sàn, anh giúp em hong tóc
       Bố sẽ đón em bằng cái gật đầu, khuất trong tiếng điếu cày lóc bóc
       Phà khói thuốc vui toả trắng khắp gian nhà.
       Mẹ sẽ nhẹ xuống cầu thang ra bến nước giết gà
       Tiếng con mái mơ
       Vượt qua dậu thưa khoe nhà có thêm người mới
       Gọi bà con trong bản tới
       Tựa vách nứa nhà sàn ngắm con gái "bản" xa...

       Đêm đầu tiên em sẽ chọn ngủ với bà
       Để bà kể em nghe những lời ca xuân về mở hội
       Về dăm câu hát đối
       Về điệu Sli, điệu Lượn
       Thời bà còn con gái
       Thẹn thùng cùng trai bản, ven rừng...

       Về đi em
       Về quê mình trẩy hội Lùng tùng
       Anh mệt mỏi với phố thị phồn hoa chảy mồ hôi nhớp nháp
       Mệt những giấc mộng vỡ trong tiếng động cơ ngột ngạt
       Mình về nhé, nghe em!

       Về đi em
       Nghe anh bỏ  lại hết bon chen
       Anh sẽ dắt em leo đỉnh núi nào cao nhất
       Nơi con gió trêu, đùa áo em phần phật
       Khe đá có dài, anh cũng cõng em qua
       Em sẽ biết thế nào là biển cây, biển mây, biển núi quê nhà
       Ở nơi ấy, có tình anh mộc mạc...
 
                                   ...


       Sao em cứ lặng im...
        Phố đã muộn chiều rồi...
        Thôi anh về trước vậy
        Ngày mai có cơn gió về đây, đó chính là nỗi lòng anh đấy
        Con dốc bản mình vẫn chờ bước chân em!

                                                                   (Vân Ly - 3/2010)

 

         

         

 
 

     Một lời đề
nghị, một tấm chân tình được gửi trong lời thơ tha thiết. Và, sau bao
mỏi mệt, lòng em dịu lại trước lời mời gọi thiết tha... Nơi anh nói bình
yên quá, em cũng muốn cất bước theo về...

Quà tặng từ một người bạn.

 

hoaminhthang

 

02:02 23-02-2010

 

    Trong những ngày tháng qua, tôi đã đi qua khắp những cung đường, nhưng tôi thấy không nơi đâu đẹp như nơi ấy - Cao Bằng - quê nội của em!

 vượt qua những đèo dốc, nào đèo Cao Bắc quanh co sương phủ, đèo Giàng giá lạnh buốt sống lưng, đèo Gió gập ghềnh với dốc núi chênh vênh, khúc quanh chóng mặt, đèo Tài hồ sìn sương giăng mờ lối ....là Cao Bằng của em, đẹp tựa một bức tranh. Có lần em nói với tôi về một loài hoa em thích, đó là những bông lau trắng phất phơ trong gió lạnh... Bông lau ấy trắng cả một vùng ký ức tuổi thơ nơi rẻo cao của em! Tôi đã dừng xe để chụp những bông lau trắng trong ngút ngàn rừng núi ấy, đem về tặng em!

 nhân dịp đầu năm mới như một hẹn uớc với em nguời bạn blog, Vânly, nguời con gái Cao Bằng, hoa lau và em như đã hoà quyện vào nhau,như em nói cứ đến tết về em lại đi tìm những bông lau cô quạnh về em cắm, em nâng niu và cắt tỉa trong vòng tay em nhũng bông cỏ lau như ĐƯỢC HOÁ THÂN VẬY

 tôi biết em yêu hoa lau nên hôm nay tôi tặng lại em toàn bộ nhũng hình ảnh về hoa lau mà tôi đã chụp, và cả bài viết về hoa lau bên đèo 
   hãy luôn giữ mãi hình bóng hoa lau  nhé vân ly

   

   Ngày hôm nay, khi em thức dậy, choáng người vì những tin nhắn Spam bao nhiêu thì em lại xúc động trước comment quà tặng này bấy nhiêu. Những lời trần tình trên là từ comment thứ 51 của anh hoaminhthang trong entry Niềm tin của em http://vn.myblog.yahoo.com/vanly79/article?mid=7729&prev=7974&next=7498. Quả thực, em đã từng nhiều lần nói với bạn em về quê nội - Cao Bằng của mình, về những bông Lau trắng phất phơ trong gió lạnh sương mờ trên những đèo, những dốc quê em. Nhưng em không nghĩ là mình lại có thể nhận được một món quà đầy ý nghĩa như vậy trong những ngày đầu tiên của năm mới! Những bông Lau nơi ngút ngàn rừng núi Cao Bằng hiện lên đẹp một vẻ lạ lùng mà không một loài hoa nơi đô thành nào có thể sánh nổi. Ánh sáng bàng bạc của hoa Lau toả ra trong ráng chiều tạo nên một vẻ đẹp liêu trai làm đắm say những tâm hồn tinh tế nhất! Cho em được nhận món quà ấy bằng cả tấm lòng trân trọng. Những tấm hình, và cả bài viết mà anh đã viết tặng cho em, cho hoa cỏ Lau, cho vùng đất bình yên nơi rẻo cao sương muối ấy!

 

      HOA CỎ LAU BÊN ĐÈO

      Không một nơi nào hoa cỏ lau lại mọc nhiều đến như vậy,dọc con đường thiên lý lên CAO BẰNG trải tầm mắt ngút ngàn trên những đèo GIÀNG, đèo GIÓ... đâu đâu ta cũng nhìn thấy hoa Lau

          

      Như một thân phận,hoa lau mọc khắp trên thế gian này. Hoa Lau mọc hoang vu trên núi cao, moc lặng lẽ trong vườn hoang. Trong đêm tối như bưng  màu hoa trắng leo lét như ánh lửa liêu trai...

       

       Ôi! Ly biệt xót xa là những bông hoa cỏ lau  buồn bã bên đèo. Màu hoa cỏ trắng phau phau như tóc mẹ già bay trong gió. 

     Qua đèo ngân sơn với độ cao chóng mặt hoa càng nhiều hơn sương giăng mờ núi, hàng cỏ lau vẫn đứng lặng lẽ bên đuờng, bông cỏ lau như níu lại những vòng xe cô liêu. Trời dần buông, nhìn những hạt suơng nhỏ li ti bay nhè nhẹ trên đỉnh đèo CAO BẮC, tôi chợt nhận ra thân phận mình qua mầu cỏ lau chiều! Một nỗi cô đơn khủng khiếp lan toả từ bóng hoa lau cô lạnh. Sắc hoa trắng run run cố giấu trong lòng  hoa một niềm kiêu hãnh riêng tư. Mặc cho mưa gió dập vùi, cây lau nhỏ vẫn bi tráng đứng giữa trời đất...

   Tự làm ấm mình trong lạnh lẽo, uống trọn ngày suơng mù để nuôi lấy một mầu hoa.

        

  Trắng suốt ngày nắng, trắng suốt đêm mưa. Trắng trong kiêu sa bóng tối u hoài... Màu trắng của hoa lau đã vượt qua sự thanh khiết  vượt qua cả một định mệnh an bài để cất tiếng nói hồn nhiên giữa ngàn trùng mây khói rất riêng của chính mình 'HOA LAU '

       Có gì nhỏ nhoi và mỏng manh hơn hoa cỏ lau nhưng có gì HÙNG TRÁNG hơn khi cỏ lau một mình đứng giữa trần ai,vươn chiếc ngực khô khấc lau sậy đón nhận những trận cuồng phong và gió rét giập vùi? Và cỏ lau vẫn vươn mình thách thức và chống lại sự huỷ diệt man dại của thời gian!

         

        

        Có CỎ LAU là có chia ly cái mệnh đề 'CỎLAU  VÀ  CHIA LY 'Đã mở ra một bản chất của sự tồn tại. Con nguời đã sống trong đoàn tụ và chia ly. Màu cỏ trắng chỉ là duyên cớ để con nguời đặt vào đó tâm trạng và cảnh ngộ đời mình. Đặt cược với màu trắng hoang vu, con nguòi đã song hành cùng với hoa cỏ lau làm một cuộc phiêu du trong cô đơn, mà cỏ lau chính là nguòi bạn tâm tình. Sự im lặng vô hạn của hoa cỏ lau là lời giao cảm lớn nhất an ủi tâm hồn con nguời trước cuộc chia ly.

        

        Cỏ lau còn to lớn hơn ở một cõi khác khi nó mang hình ảnh của cõi sinh thành. Màu trắng của hoa cỏ lau là màu tóc mẹ rối bời những năm tháng cơ cực bần hàn... Tôi đi qua hoài niệm hoa cỏ lau như đã từng đi qua cầu 'ÁI TỬ ', đi qua tấm lòng mẹ mênh mang như trời bể để ngày nọ dừng lại nghẹn ngào với nhũng bụi cỏ lau bên ĐÈO nơi mảnh đất quê em!

       Duờng như cỏ lau có mặt ở đời là để sẻ chia hết mọi muộn phiền, cởi bỏ hết những vọng động của tục luỵ đời ngưòi. Và khi đó ta sẽ nhẹ thênh thang như những vạt hoa cỏ lau vẫn thuờng mọc lặng lẽ nơi xa khuất mịt mờ chân mây ấy...

       Tạm biệt những con ĐÈO , tạm biệt hoa cỏ lau  Cao Bằng! Tôi lại tiếp tục cùng với vòng quay hối hả của cuộc đời, đi qua những cung đường... Nhưng trong tôi, vùng đất quê em đẹp lắm! Loài hoa Cỏ Lau ấy cũng như hình ảnh em trong tôi vậy, đẹp và thánh thiện!

         CAO BẰNG GẠO TRẮNG NƯỚC TRONG
                                    AI LÊN ĐẾN ĐÓ THÌ KHÔNG MUỐN VỀ 

                                                                                                 hoaminhthang

         

        

         

Tình yêu thời thổ tả!

             

        Tối nay hơi buồn, chẳng có việc gì làm cả, ngồi quảng cáo sách vậy!
   Câu chuyện tối nay là câu chuyện tình day dứt nhất mọi thời đại: Tình yêu thời thổ tả!

     Tình yêu thời thổ tả  là câu chuyện tình say đắm giữa
một người đàn ông (Phlorênhtinô Arixa, con một bà bán hàng vặt) với một
người đàn bà (Phecmina Đaxa, con một nhà buôn hãnh tiến, giàu có mới
phất nhờ ăn cắp và gian lận)

. Khi mới lớn lên, họ yêu nhau nồng nàn
nhưng không lấy được nhau vì họ quá trẻ, không có kinh nghiệm sống cũng
như nghị lực lớn để chiến thắng quan niệm môn đăng hộ đối trong hôn
nhân

. Hơn năm mươi năm họ sống xa mặt nhưng không cách lòng với bao sóng
gió cuộc đời

. Phecmina Đaxa nhẫn nhục sống làm vợ - một thứ đồ trang
sức và một thứ nàng hầu - của bác sĩ Ucbino Đê la Cadê, một thân hào đầy
thế lực của giới thượng lưu. Phlorênhtinô Arixa vì thất tình nên một
mặt lao vào làm giàu bằng mọi thủ đoạn, cả tốt lẫn tàn nhẫn, để trở
thành chủ hãng tàu thủy như điều ông ta mong ước và mặt khác để thỏa mãn
nhục dục ông ta lao vào chơi gái đủ mọi hạng: gái chưa chồng, gái muộn
chồng, gái chê chồng và chồng chê, gái nạ dòng và cả gái tơ (èo ôi! giờ mới thấy lắm loại gái thế nhỉ? hihihi

). Dù vậy nhưng Phlorênhtinô Arixa không
lúc nào không mơ tới Phecmina Đaxa và chỉ chờ ngày Đê la Cadê chết để
nối lại quan hệ với nàng

.
    Dịp ấy đã đến khi cả ông lẫn bà đã ngoài bảy
mươi tuổi

. Bằng sự từng trải của mình, bằng địa vị xã hội đã đạt được,
cả hai nối lại tình yêu và yêu nhau đắm đuối. Nhưng vì quá già nên hai
người đã không đủ sức thắng nổi những định kiến, thành kiến của xã hội
hủ lậu từng bóp chết mối tình đầu của họ. Và thế là họ trốn lên tàu thủy
và chỉ hai người sống với nhau trên chiếc tàu treo lá cờ vàng - dấu
hiệu có người bị bệnh thổ tả - chạy ngược rồi chạy xuôi trên dòng sông
Măcgơđalêna - dòng sông của Đêmôcrit.

       Có thể nói Tình yêu thời thổ
tả là một lời cáo trạng đanh thép đối với một xã hội hủ lậu dựa trên sự
đánh giá con người không bằng phẩm giá người mà bằng số của cải anh ta
có được, do đó nó đã bóp chết bao mối tình trong sáng và tươi đẹp. Muốn
có tình yêu và hạnh phúc tình yêu, con người nhất thiết phải được giải
phóng khỏi xã hội đó. Nhưng tác giả đã không dừng lại ở chỉ một thông
điệp này, ông còn đi xa hơn nữa khi nói rằng Tình yêu thời thổ tả là sự
suy nghĩ về tình yêu của con người ở mọi lứa tuổi. Con người không chỉ
yêu nhau khi đang độ thanh xuân, khi đang ở tuổi tráng niên mà còn yêu
nhau khi đã tóc bạc răng long và chính ở tuổi này họ yêu nhau chân thực
hơn và vì thế cũng da diết hơn, si mê hơn. Vậy tình yêu là chiếc chìa
khóa vàng giúp con người mở tâm hồn mình để hòa đồng với nhau, đi đến
với nhau trong cuộc đấu tranh chống nỗi cô đơn muôn thuở. Đồng thời, với
nụ cười hóm hỉnh, dường như tác giả cảnh tỉnh những ai đang đùa bỡn với
ái tình, đang lợi dụng tình yêu để thỏa mãn nhục dục của mình.

     Những
người đó hãy coi chừng với nỗi cô đơn vì sớm muộn gì thì nó cũng nuốt
chửng bọn họ sau khi nhục dục đã được thỏa. Thiết nghĩ đó là lời cảnh
tỉnh mang tính thời đại trong đó bên cạnh những thành tựu vẻ vang chưa
từng có mà nhân loại hôm nay đã giành được trên phương diện văn minh vật
chất thì chính nó đã thụt lùi so với cha ông mình trên phương diện văn
minh tinh thần, chí ít là ở hai điểm hiển nhiên: tinh thần lãng mạn và
nỗi thảng thốt trong mối tình đầu.

    Chú thích thêm: Tình yêu thời thổ tả là một trong 10 cuốn tiểu thuyết hay nhất trong
thập kỷ 80 vừa qua (theo đánh giá của báo chí Mỹ) đã đem lại niềm vinh
quang mới cho nhà văn được giải Nôbel Văn học năm 1982 người Côlômbia,
Gabrien Gacxia Mackêt, tác giả của Trăm năm cô đơn, Ngài đại tá chờ thư,
Tướng quân giữa mê hồn trận... Ông là người bạn lớn
của chúng ta.

Hết rồi! Chẳng có gì để quảng cáo thêm nữa!
Truyện hay!
Đọc một buổi tối là có thể xong
Nhưng nghĩ đến cả một tháng vẫn chưa hiểu hết những ẩn ý trong đó! Đau!

Niềm tin

      Tưởng nước giếng sâu
          Em nối sợi gầu dài
                  Ai ngờ giếng cạn
                             Tiếc hoài sợi dây!
                                
                           

Lời bình của người trong cuộc:

      Câu ca dao thể hịên những tâm sự rất đỗi thầm kín của con người. Người ta không  nói thẳng ra mà chỉ nói bóng gió. Hình ảnh giếng nước để ám chỉ cái tâm, cái tình, cái tấm lòng, chiều sâu đẹp đẽ của cái bên trong của một người nào đó mà ta tin tưởng. Giếng nước cũng như lòng người, giếng sâu giếng cạn thì lòng người cũng sâu cũng cạn. "Sợi gàu" đó là tình cảm, là niềm mong ước, là hi vọng. Phải có một niềm tin thì người ta mới nối một sợi dây rất dài như thế! Đó là cái đẹp, đẹp trong lối suy nghĩ, đẹp ở cái tâm, đẹp ở sự chân thành sâu thẳm tận cùng tới “đáy giếng”. Sông, biển dù có sâu đến mấy cũng còn đo được, chứ lòng người nào ai biết được nông sâu?

        Và ở đây, người ta  đã thất vọng và bất ngờ trước cái điều mà người ta  nhận ra: “Ai ngờ  giếng cạn”. “Ai ngờ” được chuyện đó chứ! Có ai biết được tâm tình của bạn mình là thế nào đâu? Chỉ là " tưởng" thế thôi! Rồi bây giờ khi ta đã biết điều mà trước đây ta từng nghĩ là hoàn toàn không có, cái tâm tình của người ta “cạn”lắm, chứ không “sâu” như ta vẫn nghĩ... Thì một sự tiếc nuối khôn cùng đến với ta: “ tiếc hoài sợi dây”. Tấm lòng của ta giờ chỉ tan theo mây theo gió, ta chỉ còn biết tiếc cho những điều đã qua, ta tiếc cho cái tâm của mình, cho tình cảm, bao nhiêu mong ước giờ chỉ còn là cái “tiếc hoài”của riêng ta mà thôi!

      Đầu năm, mong cho mọi việc suôn sẻ sẽ đến với mình, và niềm tin ở lại, nên em lạm bàn một chút! Hy vọng không chỉ mùa xuân này, mà cả suốt bốn mùa trong năm, nụ cười sẽ luôn nở trên môi tươi, như em của mùa Đông trước!

                                                                                          (Vân Ly - 02/2010)

                          

         

Không lấy được nhau mùa Hạ, ta sẽ lấy nhau mùa Đông...

 

 

      Hôm Vanly viết câu blats: "Không lấy được nhau mùa Hạ, ta sẽ lấy nhau mùa Đông. Không lấy được nhau thời trẻ, ta sẽ lấy nhau khi đã về già" có rất nhiều bạn hỏi mình vì sao lại để câu blast như thế. Thậm chí có bạn còn nghĩ rằng VL đang...yêu, mà chắc hẳn phải say đắm lắm đây.

. Thực ra trước khi viết câu ấy, VL cùng với blogger Losontoan có nói chuyện với nhau về câu chuyện tình nổi tiếng của người dân tộc Thái: Tiễn dặn người yêu! Losontoan là người dân tộc Thái, bạn ở Sơn La, nên bạn quá hiểu về văn hoá của dân tộc mình. Thậm chí, bạn đã hát cho VanLy nghe một đoạn trong truyện thơ "Tiễn dặn người yêu" bằng ngôn ngữ dân tộc mình rất xúc động. Hôm nay, có lẽ nhiều bạn vẫn chưa nghe kể về mối tình say đắm của đôi trai gái ấy trong câu chuyện này đâu, nên VL mạo muội kể lại bằng ngôn ngữ vụng về của mình!

         

     "Truyện thơ Xống chụ xon xao (nghĩa là tiễn dặn
người yêu) là một câu chuyện tình kể về một đôi trai gái sinh ra cùng
một thời, lớn lên cùng một bản, thân nhau từ thuở ấu thơ. Lớn lên họ yêu
nhau tha thiết, tưởng chừng không gì có thể ngăn cản được mối tình của
họ. Đã thương nhau thì quyết cùng nhau xây dựng gia đình hạnh phúc.

         " Đôi ta yêu nhau, đợi tới tháng Năm lau nở,

      Đợi mùa nước đỏ cá về,

Đợi chim tăng ló hót gọi hè.

Không lấy được nhau mùa hạ, ta sẽ lấy nhau mùa đông,

Không lấy được nhau thời trẻ, ta sẽ lấy nhau khi góa bụa về già."

      Chàng trai hăm hở sắm lễ vật đến nhà người yêu để xin được làm rể. Nhưng
cha mẹ nàng đã từ chối vì chê chàng trai nghèo khổ. Cha mẹ nàng nhận
lời một gã con trai ở vùng xa đến ở rể, vì tưởng gã là con nhà giàu. Lúc
đó, nàng đi nương chưa về, khi nàng biết thì mọi sự đã rồi. Nàng đã cầu
cứu mọi người trong gia đình nhưng không ai ủng hộ nàng mà khuyên rằng
phận gái phải theo cha mẹ sắp đặt. Nàng nhắm mắt nhận người mẹ cha ép gả
về ở “rể” trong tâm trạng vô cùng đau khổ, nhưng vẫn nuôi một hy vọng
mong manh, chàng trai sẽ có cách thay đổi số phận. Chàng trai rất đau
khổ và thất vọng. Buồn thay cho số phận nghèo khó của mình. Chàng quyết
ra đi làm ăn xa, với một niềm hy vọng sẽ kiếm đủ tiền để chuộc nàng về.
Nhưng đi làm ăn xa đâu có dễ dàng, chàng đã đi đến cùng trời cuối đất,
vượt qua bao đèo cao suối sâu, nhớ thương nàng khóc sưng húp mắt...

      Thời
gian trôi đi, đã hết thời hạn ở rể, đến lúc nàng phải về nhà chồng mà
chàng trai vẫn nơi cuối trời xa thẳm. Nàng đã khéo léo tìm cách kéo dài
thời gian để chờ chàng về, nhưng một năm nữa trôi qua vẫn chẳng thấy
chàng đâu. Cuối cùng nàng đành đưa chân làm theo ý mẹ cha đi đến nhà
chồng…


                          

       Còn chàng trai, mang trong mình nỗi đau về phận nghèo và lòng quyết tâm đi làm ăn xa để một ngày trở về cưới người mình yêu, chàng  chỉ mong sao kiếm được khá nhiều tiền chàng mới quay về. Nhưng than ôi, ngày
chàng về đến nhà cũng chính là ngày nàng bước chân sang nhà chồng, có
bạc nghìn bạc vạn cũng không thể chuộc lại được nữa rồi. Chàng trai
không quản nguy hiểm chạy theo người yêu, cuộc tiễn dặn của đôi bạn tình
khi đau đớn tột cùng, lúc đầy phấn khích.

" Đôi ta yêu nhau, tình Lú- Ủa mặn nồng,

Lời đã trao thương không lạc mất;

Như bán trâu ngoài chợ,

Như thu lúa muôn bông.

Lòng ta thương nhau trăm lớp nghìn trùng,

Bền chắc như vàng, như đá.


Yêu nhau, yêu trọn đời gỗ cứng,

Yêu nhau, yêu trọn kiếp đến già,

Ta yêu nhau tàn đời gió, không rung không chuyển,

Người xiểm xui, không ngoảnh không nghe."

       Rồi nàng bị chồng hắt hủi,
đánh đập, chàng vẫn ở lại để an ủi, chăm sóc. Họ vẫn son sắt thề nguyền:
“Không lấy được nhau mùa hạ, ta sẽ lấy nhau mùa đông. Không lấy được
nhau thời trẻ, ta sẽ lấy nhau khi góa bụa về già”. Rồi nàng bị nhà chồng
đối xử thậm tệ, “Khi chưa lấy nhau thì vồ vập. Khi chưa đón về thì xun
xoe. Khi đã là dâu thì đuổi dâu xuống sàn ăn cám”, rồi nàng còn bị chồng
đánh đập, cuối cùng bị nhà chồng trả về nhà cha mẹ đẻ.

                      

   Về nhà được mấy
ngày, nàng lại bị gả cho một người khác. Thương nhớ người yêu cũ, nàng
đã cố tình làm những việc quái gở trong nhà để mọi người khinh ghét.
Chồng nàng không chịu nổi liền đem nàng ra chợ bán. Đem qua bao nhiêu
chợ cũng chẳng ai mua. Nhưng đau đớn nhất là, người cuối cùng chịu mua nàng với cái giá là đổi bằng một cuộn lá dong lại chính là người yêu của nàng năm cũ.  Thời gian, sự khổ đau, những bất hạnh trong cuộc
đời đã làm nàng thay đổi nhiều về vóc dáng và nhan sắc, khiến chàng
không còn nhận ra nàng nữa, nên đem về làm người ở...

     Nàng thấy buồn
chán quá mới đem chiếc đàn môi chàng tặng trước khi đi làm ăn xa ra thổi. Điệu nhạc năm xưa khi còn mặn nồng bên nhau họ thường thổi cho nhau nghe, bản nhạc ấy gợi nhắc lại quá khứ, nhắc lại những giây phút mặn nồng, nhắc lại những ngày tháng của thề của hẹn yêu thương.... Lúc này chàng mới nhận ra người yêu từ thuở thiếu thời, trong lòng vô
cùng sung sướng. Tình yêu giữa họ lại đâm chồi nẩy nụ sau bao năm xa
cách, đau đớn và tủi nhục. Họ trở thành vợ chồng và nguyện sống bên nhau
đến đầu bạc răng long. Đúng như tâm nguyện thời hai người trao gửi :

 Yêu nhau, yêu trọn đời gỗ
cứng,

Yêu nhau, yêu trọn kiếp
đến già


Không
lấy được nhau mùa hạ, ta sẽ lấy nhau mùa đông,

Không
lấy được nhau thời trẻ, ta sẽ lấy nhau khi góa bụa về già."

    Khi nghe chồng mình kể lại việc gặp gỡ với người yêu năm nào đã cùng chàng thề nguyền, người vợ cũ của chàng cũng chấp nhận tình yêu của họ
và tình nguyện ra ở riêng nhường hạnh phúc cho đôi vợ chồng mới. Câu chuyện kết thúc trong cảnh đoàn viên và hạnh phúc. Dư âm đọng lại trong lòng người đọc là niềm tin về một tình yêu bất diệt trên đời. Hạnh phúc sẽ mỉm cười khi ta biết nâng niu và trân trọng. Suốt trong cuộc đời dài đằng đẵng, người ta đã luôn kiếm tìm nhau, và họ sẽ có nhau, dù cho lúc ấy tóc bạc, da mồi!

      Tác
phẩm Xống chụ xon xao đã tiếp thu những tinh hoa của dân ca Thái, được
nhiều thế hệ trau chuốt, bổ sung, nên chất thơ trong truyện với ngôn ngữ
nghệ thuật dân gian điêu luyện, uyên bác thấm đượm tình người, tạo nên
một bản sắc riêng, làm cho tác phẩm sống mãi trong tâm hồn mọi thế hệ
người Thái Tây Bắc. Ngày nay, trong các các cuộc vui như đám cưới xin,
mừng nhà mới hay ngày lễ tết, người Thái vẫn hay tổ chức hát đối đáp
hoặc giao duyên trai gái. Những câu hát đó hầu hết là sử dụng các câu
hát trong Xống chụ xon xao. Họ đã khôn khéo lựa chọn từng câu, từng đoạn
để sử dụng vào nội dung bài hát cho đúng ý của mình. Truyện thơ Xống
chụ xon xao là một kiệt tác nghệ thuật dân gian có giá trị nhân đạo sâu
sắc, là truyện thơ hay nhất trong kho tàng truyện thơ của các dân tộc ít
người, một tác phẩm lớn trong nền văn học Việt Nam.

   
                   

       Câu chuyện này đã lấy đi của mình bao nhiêu là nước mắt! Đọc những đoạn viết về nỗi đau mất người yêu, sự chờ đợi trong vô vọng của cô gái và nỗi đắng cay tủi nhục trong cuộc sống mưu sinh của chàng trai để quyết tâm thành đạt ... mình thấy xúc động đến ứa nước mắt. Và thực sự niềm vui trong lòng như muốn oà vỡ khi đọc đến đoạn hai người nhận ra nhau qua tiếng đàn môi... Câu chuyện hay quá, dẫu trải qua bao cay đắng, hạnh phúc vẫn trở về bên nhữngngười biết trân trọng tình yêu, khao khát tình yêu.
   Thế mới biết:
               Khát khao hạnh phúc đâu phải chỉ riêng mình!
                              
               (Vân Ly - 02/2010)